Maart 2021



  

 

 

 

 

 

 


"Great things never come from comfort zones" is een van de stellingen van Astrid Brys in haar proefschrift. Bij Rubico leerden we Astrid kennen in september 2016. Ze volgde een jaar lang 's avonds de cursussen over Umberto Eco en Francesco Petrarca. Toen vertrok ze dapper naar Rome voor haar promotieonderzoek. Dat was niet gemakkelijk, maar ze hield vol. Tegelijk was er de pandemie. In januari, terug na drie jaar afwezigheid, schreef ze zich meteen in voor de Barthes-cursus. Maar haar werk op het ziekenhuis eiste alle aandacht en toewijding. Deze maand verdedigt ze haar proefschrift in Maastricht. In bocca al lupo!

Februari 2021

 








Afgelopen maand gaf ik les over de Franse filosoof Roland Barthes. In zijn boek Mythologiëengaat hij ervan uit dat onze samenleving doorspekt is van onderliggende vertellingen, die hij ‘mythologieën’ noemt. Hieraan wordt geappelleerd in reclame, journalistiek en politiek. Op deze verkiezingsposters is dit goed te zien. De meeste politici kijken recht vooruit, wat moet aangeven dat ze recht door zee zijn. In de tijd van Barthes keek een politicus nog wel eens een beetje naar boven om zijn idealisme aan te duiden. Dat lijkt nu verdwenen. In crisistijd suggereert men liever met beide benen op de grond te staan ...

   

Januari 2021

 

 

 

 

 

 

  

Vanwege de lockdown moesten we alle readers en programma’s voor de cursussen ‘Plato’ en ‘Roland Barthes’ met de post verzenden. Eind december vorig jaar gingen de readers voor het buitenland al de deur uit: België, Duitsland, Frankrijk en Zwitserland. Mooi waren de vele postzegels op de enveloppen. Begin deze maand maakten we alles voor Nederland verzendklaar. Het was een flinke stapel. In Maastricht hebben we de readers natuurlijk zelf bezorgd. Dat scheelde in de kosten en gaf bovendien wat extra lichaamsbeweging. Gelukkig had iedereen op tijd het cursusmateriaal in huis en konden we zo op tijd op Zoom van start.

 

December 2020











De laatste cursus van het jaar ging over de Zwitserse beeldhouwer en schilder Alberto Giacometti. Het was fascinerend te ervaren hoe zijn beelden en schilderijen steeds meer betekenis kregen door het lezen van de filosofische teksten over Giacometti van Jean-Paul Sartre en Jean Genet. Als afsluiting was er de themadag ‘Giacometti begrijpen?’. We keken naar invloed van de Franse existentialisme op de kunstkritiek over Giacometti. Ook lazen een essay van Giacometti zelf over een merkwaardige droom met een spin. De tekst gaf toegang tot zijn existentiële levensgevoel en was zo bijzonder dat we hem ook als groot schrijver leerden kennen.

November 2020


 






De afgelopen weken waren bepaald niet saai. Omdat de coronamaatregelen steeds veranderden, moesten we continu improviseren. De hele eerste week van de maand was het onduidelijk of ik überhaupt nog wel les mochten geven aan een groep. Uiteindelijk belde Gemma het Ministerie om te horen of we in ons cursuslokaal in Maastricht nog les mochten geven. Daar werd haar gezegd: “We zien geen hindernissen.” We waren vastbesloten en gingen door met filosoferen, ‘live’ en op ZOOM. Ik heb grote bewondering voor de mensen die op ZOOM de colleges mee volgden, vanuit Roermond en Heerlen, maar ook vanuit het buitenland. Chapeau!

Oktober 2020













“With a little help from my friends …” Oktober is wel niet de oogstmaand, maar wij werden afgelopen maand overspoeld met de rijke oogst van diverse cursisten. Van alle kanten stroomde er van alles uit de eigen tuin naar ons toe. Het waren niet alleen potjes met zelfgemaakte aardbeienjam en appelmoes, maar ook tassen en dozen met prachtige pompoenen, appels, kweeperen en walnoten. We waren heerlijk in de weer om met deze ‘donaties’ allerlei gerechten uit te proberen en toen we het aten dachten we aan de gulle gevers. Zo voelen we ons in deze coronatijd met veel mensen verbonden.

September 2020

 







We zitten middenin het lezen van Plato’s dialoog de Faidon. Het is een prachtig verhaal en Plato blijkt telkens weer een bijzonder goed verteller. Ik heb deze tekst die speelt in de dodencel van Sokrates al vele malen met cursisten gelezen en ontdek steeds nieuwe lagen en nuances. Sokrates merkt dat zijn vrienden nogal van streek zijn en probeert hen te troosten. Daarvoor zet hij een bizarre denklijn in: een filosoof is beter af als hij dood is. Daarna schildert hij zijn toekomstige verblijf in een paradijs. Het was Plato’s fenomenale schrijfkunst die velen uiteindelijk in deze troostwoorden deed geloven. 

Augustus 2020

 

Deze week zijn we weer met de cursussen begonnen. Wat een heerlijk gevoel en zo fijn dat de drie cursussen allemaal goed bezet zijn! Natuurlijk was het even wennen aan de anderhalve meter, de nieuwe opstelling in ons cursuslokaal – er is nu maar plaats voor maximaal 14 personen -, en het spatscherm. Ondanks dat we fysiek wat meer van elkaar verwijderd waren, konden we wel eindelijk weer samen filosoferen. We hebben nagedacht over kunst, de kunst van de schilder Giovanni Segantini. Tijdens de eerste lessen was er verwondering en het mooiste komt nog: de link met Friedrich Nietzsche.

juli 2020














Tijdens de voorbereiding van een les over 'filosofie en gastromie' in het lopende cursustraject 'Franse filosofen aan het woord' kwam ik iets leuks tegen. Het is het menu van 7-gangen-diner in een Boeing 707 van Air France in de Luxe Klasse van een vlucht Parijs - New York. We hebben het hier over de 50er jaren. Op de foto zien jullie de eerste vijf gangen. Taart en fruit komen nog ... en ook nóg meer drank ... Ik kijk er met verwondering naar. De wereld nu is toch vooral die van de Economy Class met een snack en een cola. 

Juni 2020












Helaas moesten Gemma en ik onze vakantie in juli naar Nietzsches Sils-Maria in Zwitserland annuleren. We hadden ons er zeer op verheugd. Dan maar geestelijk op reis. Ik werk aan een korte cursus over de schilder Giovanni Segantini (1858-1899), voor augustus. Segantini woonde in Maloja, op loopafstand van Sils. Hij schilderde zijn prachtige landschappen op grote hoogte in de buitenlucht. Op een foto uit 1898 zien we hem met een groep zitten bij zijn indrukwekkende schilderij 'Zijn'. Nietzsche had hij gelezen. Op de terugweg denk ik na over de invloed van Nietzsche op Segantini's late werk voor mijn lessen ...