September 2018








‘Naar de Maan en terug’ was de titel van mijn lezing over de geschiedenis van de bemande ruimtevaart. Hierbij vertoonde ik het prachtige filmpje 'Le voyage dans la lune' van George Méliès uit 1902. Het is voor zover bekend de eerste sciencefictionfilm ooit. Hoe stelde men zich in die tijd een reis naar de Maan voor? Wat ging het daarna snel: 67 jaar later stond de eerste mens op de Maan! De lezing vormde de opstap naar mijn cursus 'Mensen naar Mars?', die volgende week begint. Het wordt mijn meest spannende en ook actuele cursus tot nu toe ...

Augustus 2018











Onze tuin is een deel van de Rubico lezing- en cursus ruimte in Maastricht. Hier kunnen onze cursisten tussen de lessen door een kop koffie drinken, of tijdens het zomerseminar lunchen. Er staan veel struiken, kruiden, we verbouwen een beetje groenten (vooral de gemakkelijke soorten) en hier en daar is een bloem te zien. We hebben geen grasveld, maar een tapijtje van tijm. Als je daar overheen loopt, begint alles heerlijk te ruiken. De tuin heeft de zomerdroogte goed doorstaan en kon dus meteen bij de eerste lezing van het seizoen al worden gebruikt. (foto: Irene Gilissen)

Juli 2018











Ik heb ervan genoten om in Heimbach (Eifel) te werken aan mijn nieuwe cursus 'Mensen naar Mars? - een bezinning'. Verrassend is de diversiteit van onderwerpen en disciplines die ter sprake zullen komen. Omdat het over uitersten gaat, is de uitdaging van een bemande missie naar Mars groot. Zo'n missie verdient dan ook serieuze aandacht vanuit de filosofie. Op de dag dat ik de cursus en de reader klaar had, was er het bericht: "Flüssiges Wasser auf dem Mars entdeckt". Na de succesvolle lanceringen van de Falcon Heavy in februari en de Marslander InSight van NASA in mei, alweer een sensatie!

Juni 2018












Ik gebruik deze maand om het zomerseminar over Dantes helletocht voor te bereiden. De cursus vindt op 3 opeenvolgende dagen plaats in de maand juli. Met name de bijpassende afbeeldingen van Gustave Doré moet ik nog verwerken. De gravures zijn al 150 jaar oud, maar blijven ongelooflijk mooi en uitdrukkingsvol. De wilde fantasieën van Dante van de hel lijken - als je het leest - niet af te beelden. Toch lukte het Doré een cyclus te scheppen die tot op de dag van vandaag hoort bij het werk van Dante. Jammer dat hij het zelf niet heeft kunnen zien ...

Mei 2018











Is Publius Servilius Vatia thuis? Gemma en ik zijn in de Campi Flegreii, de prachtige vulkanische streek ten westen van Napels, en bereiden een nieuwe filosofiereis voor. De Romeinse filosoof Seneca was vaak te gast in deze streek, net als veel van zijn vrienden. De rijken bouwden er hun vakantievilla’s met fraaie vergezichten. De steenrijke ex-praetor Vatia had met zijn villa het nietsdoen tot kunst verheven. Voor Seneca was het een aanleiding om na te denken over de lediggang. Of er nog iemand thuis was? Vatia deed in ieder geval niet open …

April 2018


 









Maar één week per jaar bloeien de krentenboompjes met hun tere bloesem voor ons huis en cursuslokaal. Natuurlijk zijn er dan later nog de besjes en in de herfst de prachtige rode blaadjes. Maar deze kleine bloesemweek is toch het meest bijzonder. De relatie 'filosofie - tuin' is vooral in de oudheid duidelijk. De scholen van de Griekse filosofen Plato en Aristoteles lagen in de grote parken van Athene. Zo groot is onze tuin niet. Klein maar fijn. Eerder een tuin voor de filosoof Epicurus, een tuin waar hij zich terugtrok met zijn vrienden om te eten en te filosoferen.

Maart 2018














Vorige week ging de les over het schilderij 'La Primavera' van Sandro Botticelli. Het is een prachtig schilderij, maar wat doet het in een filosofieles? De cursus gaat over de filosoof Marsilio Ficino (1433-1499). Hij was de invloedrijkste filosoof van de vroege renaissance in het Florence van Cosimo en Lorenzo de' Medici. Zijn commentaar op Plato's 'Symposion', gesprekken over de liefde, was gemeengoed en lijkt de basis te vormen voor dit schilderij. De 'Primavera' is dus niet alleen een lust voor het oog, maar ook een genot voor de filosofische geest.

Februari 2018










   

De geslaagde lancering van de Falcon Heavy-raket van het SpaceX van Elon Musk was een sensatie! Al jaren praat men over de mogelijkheid van bemande ruimtevaart naar de Maan en Mars. De nieuwe raket brengt dat weer een stapje dichterbij. Er zijn echter nog vele kwesties problematisch. Als filosoof boeit mij de gedachte van een bemande missie naar Mars vanwege de extreme situaties waarin de mens verzeild zal raken en die stuk voor stuk vragen om een filosofische bezinning. Komend najaar geef ik hierover een cursus.

December 2017


 










In de laatste lesweek werden de filosofie cursussen over de film ‘Andrej Roebljov’ van de Russische regisseur Andrej Tarkosvki afgesloten met Russisch gebak en Russische hapjes. Op maandag presenteerde Els Vos een prachtige (en heerlijke) Tarte Napoleon, een typisch Russisch gebak. Iedereen genoot ervan. Op donderdag bracht Sonja Shiroyan ons verrukkelijke Russische hapjes, zoals pirozhki’sgevuld met vlees, zuurkool of aardappel, toastjes met kaviaar en rode bieten-haring salade. Samen met het broobier dat Gemma gemaakt had verkeerden we even in Russische sferen. (foto: Ria Offermans)


November 2017













Afgelopen week heeft Gemma, samen met haar moeder, een excursie naar Antwerpen voorbereid. Eind 16de eeuw leefde hier de drukker Plantijn die de geschriften van veel humanistische geleerden uit heel Europa drukte: ook van de Florentijnse filosoof Ficino en zijn tijdgenoot Picco della Mirandola. Over beide filosofen geef ik volgend jaar een cursus. Antwerpen was in die tijd in de ban van de Romeinse filosofische gedachtegoed van de Stoa. De filosoof Lipsius probeerde dit te vertalen naar een christelijke wereld. De Romeinse filosoof Seneca was het grote voorbeeld. Van hem zijn talloze portretten en bustes in humanistisch Antwerpen te vinden. (foto: Irene Gilissen)